ترجمه کلمه به کلمه :
- اَلْحِرْمَانُ : محرومیت (از خیر و رحمت)
- خِذْلاَنٌ : محرومیت از یاری ، رها شدگی ، بی توفیقی ، بی بهره ماندن (از عنایات خدا )
محروم ماندن از کارهاى خیر در حقیقت محرومیت از عنایات خداوند است
خذلان ، سرچشمه ناکامیها
حرمان در متون دینی، تنها به نداشتن مادیات اشاره ندارد، بلکه دربرگیرندهٔ هرگونه محرومیت معنوی، اخلاقی و در مجموع بی توفیقی است ؛ مانند انسانهایی که از عبادت ، علم ، خیر ، یا فهم حقایق بازمیمانند.
خذلان در مقابل توفیق قرار دارد؛ هنگامی که خداوند بندهای را به خود واگذارد و او را از یاری ویژهٔ خویش محروم کند، نتیجهاش خذلان است.
بنابراین حدیث میفرماید :
هرگاه در زندگی احساس شد که در کارهای خیر توفیق از انسان سلب شده یا در مسیر رشد و هدایت موانعِ پیدرپی پیش میآید، باید دانست که این حالت، نشانهٔ خذلان است؛ یعنی خداوند بنده را به خودش واگذاشته است، و این بزرگترین محرومیت ممکن است.
شرح آقا جمال خوانساری ، جلد ۱ ، صفحه ۳۶
به گفتهی آقا جمال خوانساری، محروم بودن از خیرات، در واقع نوعی خذلان و بینصرتی از سوی خداست؛ یعنی خداوند بندهای را که از درگاه او دور شده، به حال خود واگذار میکند و یاری ویژهاش را از او برمیدارد.
ایشان همچنین احتمال میدهند که در این حدیث، حرمان مقصودش تنها محرومیت معنوی نباشد، بلکه شامل تنگی روزی و محرومیت از رزق مادی نیز میشود. در این نگاه، کمبرکتی در زندگی و دشواری معیشت نیز نوعی نشان از خذلان الهی است؛ چراکه انسان در اثر ضعف ایمان یا غفلت از یاد خدا از فیض و مدد او بازمیماند.
