ترجمه کلمه به کلمه :
- دَع : رها کن ، ترک کن ، واگذار
- مالا یَعنِیکَ : آنچه به تو مربوط نیست ، آنچه به دردت نمیخورد ، آنچه برایت اهمیت ندارد
- وَ اشتَغِل : و مشغول شو ، و همت کن
- بِمُهِمِّکَ : به کار مهمت ، به آنچه برایت مهم است
- الَّذی : آنکه ، که
- یُنجِیکَ : تو را نجات میدهد ، تو را رهایی میبخشد
رها کردن آنچه بیاهمیت است ( دَع مالا یَعنِیکَ ) :
این بخش از حدیث به ما میآموزد که بخش زیادی از انرژی روانی ، فکری و حتی زمانی ما صرف چیزهایی میشود که هیچ ارتباطی به ما ندارند یا در مسیر اهداف و سعادت ما نیستند . این موارد میتواند شامل :
- فضولی در کار دیگران : دخالت در امور شخصی یا کاری که به ما ارتباطی ندارد .
- کنجکاویهای بیمورد : دنبال کردن اخبار و شایعاتی که هیچ فایدهای برای ما ندارند و فقط ذهن ما را درگیر میکنند .
- بحثهای بینتیجه و بیمحتوا : شرکت در جدلها و گفتوگوهایی که فقط وقت تلف میکنند و به نتیجهای نمیرسند .
- نگرانیهای بیجهت : فکر کردن بیش از حد به مسائلی که کنترلی بر آنها نداریم یا اساساً وجود خارجی ندارند .
- مقایسه خود با دیگران : که اغلب منجر به حسادت ، سرخوردگی یا غرور کاذب میشود .
رها کردن این موارد ، یک “رهایی” درونی ایجاد میکند . وقتی ذهن از مسائل بیاهمیت پاک شود ، فضایی برای تمرکز بر آنچه واقعاً مهم است ، باز میشود .
مشغول شدن به کار مهمی که نجاتبخش است ( وَ اشتَغِل بِمُهِمِّکَ الَّذی یُنجِیکَ ) :
این قسمت ، بخش مثبت و عملگرایانه حدیث است . “کار مهم” ( مهمّک ) اشاره به اموری دارد که برای سعادت دنیوی و اخروی ما حیاتی هستند . این “نجات” (یُنجِیکَ) میتواند شامل :
- رشد فردی : تهذیب نفس ، یادگیری علم ، افزایش مهارتها .
- انجام وظایف الهی : عبادات ، رعایت حلال و حرام ، خدمت به خلق .
- مسئولیتهای خانوادگی : تربیت فرزندان ، احترام به والدین ، رسیدگی به همسر .
- مسئولیتهای اجتماعی : کمک به جامعه ، انجام کار خیر ، تلاش برای بهبود اوضاع .
- تلاش برای کسب حلال : کار و کوشش برای تأمین معاش و استقلال مالی .
- اهداف بلندمدت و معنابخش : آنچه به زندگی ما معنا میدهد و ما را به سمت کمال پیش میبرد .
تمرکز بر این امور مهم ، باعث میشود انسان از پراکندگی و سردرگمی نجات پیدا کند و انرژی خود را در مسیر درست هدایت کند . این “نجات” هم میتواند به معنای نجات از عذاب اخروی باشد و هم نجات از غرق شدن در روزمرگیها ، پوچیها و مشکلات دنیوی .