تحمّل، زینتِ رفاقت است

ترجمه کلمه به کلمه :

• اَلاِحْتِمَالُ : تحمّل ، بردباری ، تاب‌آوردن
• زَیْنُ : زینت ، زیبایی ، آراستگی
• اَلرِّفَاقِ : رفاقت‌ها ، همراهان ، دوستان ، رفیقان

این حدیث شریف ، تحمّل و بردباری را زیباترین و اساسی‌ترین عاملِ استواری و آراستگیِ روابط دوستانه معرفی می‌کند. مقصود از الاحتمال در این‌جا، تنها صبر منفعلانه نیست، بلکه پذیرفتن آگاهانهٔ دشواری‌هایی است که در مسیر رفاقت پدید می‌آید.

چنان‌که در شرح مرحوم آقا جمال خوانساری آمده است، این تحمّل می‌تواند جلوه‌های گوناگونی داشته باشد:
تحمّل امور ناگواری که از دوستان دیده می‌شود، گذشت از لغزش‌ها و تندی‌ها، پذیرفتن هزینه‌ها و مخارج رفاقت، و نیز به جان خریدن رنج و زحمت برای فراهم شدن آسایش همراهان. مجموعهٔ این رفتارهاست که رفاقت را از سطح یک ارتباط ظاهری، به پیوندی عمیق و پایدار تبدیل می‌کند.

رفاقت آنگاه زینت می‌یابد که دوطرفه و بر پایهٔ تحمّل، گذشت و فداکاری استوار باشد؛ و هرگاه همهٔ همراهان چنین سلوکی داشته باشند، رفاقت به کمال خود نزدیک می‌شود و از آسیبِ اختلاف و گسست در امان می‌ماند.