ترجمه کلمه به کلمه :
- اِرْضَ : خشنود باش ، راضی شو
- بِمُحَمَّدٍ : به (محمد ﷺ) ، به پیامبر حضرت محمد ﷺ
- صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ : درود خدا بر او و خاندانش باد
- رَایِداً : پیشاهنگ ، راهنما ، پیشرو ، راه گشا
- وَ إِلَى اَلنَّجَاهِ : و به سوی رستگاری ، نجات
- قَائِداً : رهبر ، هدایتکننده ، پیشوا
این حدیث شریف ، دعوتی روشن به رضایت آگاهانه از رهبری پیامبر اکرم ﷺ در مسیر زندگی است. واژهٔ اِرْضَ تنها به معنای پذیرش ظاهری نیست، بلکه نشاندهندهٔ اطمینان قلبی، انتخاب آگاهانه و خشنودی درونی از پیامبری است که خداوند او را برای هدایت بشر برگزیده است.
تعبیر رائداً بیانگر آن است که پیامبر اسلام حضرت محمد ﷺ پیشاهنگ راه حق است؛ کسی که پیش از دیگران مسیر هدایت را پیموده و خطرها و گمراهیها را شناخته است. این واژه نشان میدهد که هدایت نبوی، هدایتی آزموده، آگاهانه و همراه با بصیرت است.
همچنین عبارت إلى النجاه قائداً جایگاه رهبری پیامبر اکرم ﷺ را در رساندن انسان به نجات نهایی آشکار میسازد. نجات در اینجا مفهومی فراگیر دارد که هم رهایی از گمراهیهای فکری و اخلاقی در دنیا را دربر میگیرد و هم سعادت و رستگاری اُخروی را.
راه نجات حقیقی، در پیروی از پیامبر اسلام ﷺ با رضایت قلبی و التزام عملی نهفته است؛ پیرویای که انسان را در تمام ابعاد زندگی، به سوی کمال، آرامش و سعادت هدایت میکند.
شرح آقا جمال خوانساری
شرح آقا جمال خوانساری، جلد: ۲، صفحه: ۲۱۹
مقصود از این سخن آن است که انسان باید به پیامبر اکرم حضرت محمد ﷺ بهعنوان راهنما و پیشوای خویش رضایت قلبی داشته باشد و او را رهبر خود در مسیر رسیدن به رستگاری بداند. رضایت در اینجا به معنای خشنودی آگاهانه و پذیرش کامل هدایت پیامبر است، نه صرفاً اقرار زبانی.
واژهٔ رائد به کسی گفته میشود که در میان عربهای بادیهنشین، پیشاپیش قافله فرستاده میشد تا سرزمینی مناسب، دارای آب و چراگاه، بیابد و راه را برای دیگران هموار سازد. بهکار رفتن این تعبیر در حدیث، بیانگر آن است که پیامبر اکرم ﷺ پیشاپیش انسانها حرکت کرده و بهترین منزلگاه نجات را برای آنان برمیگزیند.
بر این اساس، معنا چنین میشود که انسان باید به این امر خشنود باشد که پیامبر ﷺ پیشروی او قرار گیرد و در راه نجات، واسطه و تکیهگاه او باشد. اگر انسان به آن حضرت توسل جوید و او را وسیلهٔ تقرب به خداوند قرار دهد، پیامبر اکرم ﷺ منزلگاهی نیکو برای او برمیگزیند و این نجات، هرچند از راه شفاعت باشد، به بهترین وجه تحقق خواهد یافت.
