ترجمه کلمه به کلمه :
- أَوَاخِرُ : پایانها ، آخرها ، عاقبتها
- مَصَادِرِ : سرچشمهها ، محلهای صدور و آغاز ، جایگاههای خروج ، منابع
- اَلتَّوَقِّی : احتیاط کردن ، دوری گزیدن ، پرهیز ، خودنگهداری
- أَوَائِلُ : آغازها ، نخستینها ، ابتداها
- مَوَارِدِ : جایگاههای ورود ، محلهای نزول
- اَلْحَذَرِ : احتیاط ، ترسِ حاکی از هوشیاری ، ترس محتاطانه ، حذر ، محافظهکارى
این سخن حکیمانه بیان میکند که احتیاط حقیقی ، زمانی شکل میگیرد که انسان پایان کارها را پیشِ چشم داشته باشد. انسان دوراندیش کسی است که پیش از وارد شدن به یک عمل ، پیامدها ، مفاسد ، و نتایج احتمالی آن را در نظر میگیرد.
به بیان دیگر ، آنچه در پایان یک کار سبب پشیمانی یا آسیب میشود ، باید از همان آغاز ، مبدأ هشدار و نقطهٔ آغازِ حذر و دوریگزینی باشد. هرکس عاقبت امور را بسنجد ، پیش از گرفتار شدن ، راه درست را انتخاب کرده و از خطرات احتمالی فاصله میگیرد.
این حدیث شریف ، اهمیت تفکر پیش از عمل ، دوراندیشی و شناخت پیامدها را گوشزد میکند؛ زیرا کسی که پایان کار را میبیند ، از همان ابتدا در جادهٔ احتیاط قدم میگذارد و خود را از لغزشها و ضررهای آینده حفظ مینماید.
