ترجمه کلمه به کلمه :
- اَلْجَهْلُ : نادانی ، کم عقلى ، بیخبری ، عدم آگاهی ، اصرار بر دانستههای غلط
- مَوْتٌ : مرگ
جَهل، مرگی در زندگی
این حدیث کوتاه و پُرمعنی ، بیانی عمیق از ماهیت و پیامدهای جهل را در بر دارد. در نگاه اول، ممکن است این تشبیه قدری غریب به نظر رسد ، زیرا مرگ معمولاً به معنای توقف حیات جسمانی است ، حال آنکه جاهل در ظاهر زنده و در حال فعالیت است. اما با تأملی ژرفتر، درمییابیم که این تشبیه ، حقیقتی بزرگ را بازگو میکند : جهل ، نوعی مرگ معنوی ، است که میتواند ابعاد وجودی انسان را به تباهی بکشاند.
در نگاه معارف دینی ، حیات حقیقی انسان با معرفت ، با شناخت حق ، و آگاهی نسبت به مسیر بندگی آغاز میشود. هنگامی که انسان در جهل فرو میرود ، قدرت تشخیص راه درست و نادرست را از دست میدهد ، ارزشها برای او وارونه میشود و در نتیجه ، از حیات معنوی و عقلانی محروم میگردد.
این حدیث هشداری است برای آنکه بدانیم فاصله گرفتن از عقل ، مرگی تدریجی برای روح و شخصیت انسان است. هر قدمی که انسان به سوی معرفت و رفتارالهی برمیدارد ، گامی است به سوی حیات ؛ و هر قدمی که به جهل ، نادانی و بیتأملی روی آورد ، فاصلهگرفتن از زندگی حقیقی است.