ترجمه کلمه به کلمه :
- نِعْمَ : چه نیکو است ، نیکوست ، چه خوب است
- اَلطَّهُورُ : پاککننده ، وسیله تطهیر
- اَلتُّرَابُ : خاک
این حدیث شریف ، یکی از عبارات کوتاه اما عمیقی است که به اهمیت و جایگاه والای خاک به عنوان یکی از پاککنندههای شرعی اشاره میفرماید
مفهوم طهارت ظاهری
این بخش از حدیث مستقیماً به یکی از احکام شرعی اشاره دارد . در فقه اسلامی ، هنگامی که دسترسی به آب برای وضو یا غسل میسر نباشد ، خداوند متعال ، تیمم بر خاکِ پاک را مقرر فرموده است . در این حالت ، خاک نه تنها جایگزین آب میشود ، بلکه به واسطه نیت خالص مؤمن ، جواز ورود او به عبادت نیز میگردد . این بیان تأیید و تمجیدی از این حکم الهی است .
یادآوری اصل آفرینش و عاقبت
این حدیث را میتوان در سطحی عمیقتر نیز بررسی کرد . خاک در واقع ، یادآورِ اصل و مبدأ آفرینش جسم انسان است ، بنابراین ، استفاده از آن برای طهارت ، نمادی از بازگشت به خاستگاه اصلی خویش است ، خاک در اینجا نه فقط برای پاک کنندگی ظاهری ، بلکه محلی برای دفن جسم نیز اشاره میشود ، که در این حالت :
- برای فردِ مؤمنِ نیکوکار که در دنیا با پلیدیها و شرارتها دست و پنجه نرم کرده ، قرار گرفتن در خاک قبر ، موجب آسودگی و پایان یافتن تعامل او با شرارت ها میشود .
- و در مورد فردی که زندگیاش آلوده به بدی ها بوده ، خاک قبر ، شرّش را از سر مردم کم میکند و او آماده مرحله بعدی حسابرسی میگردد .
این حدیث گواهی است بر این که در نظام هستی ، هیچ چیز بیارزش نیست و حتی خاکِ زیر پا ، میتواند تا مقام «طهور» برای بنده ارتقا یابد .
- همچنین درباره ابوتراب در ویکی شیعه بیشتر بخوانید
