ترجمه کلمه به کلمه :
- اَلْبَلاَءُ : بلا ، رنج ، آزمایش
- رَدِیفُ : همنشین ، همراه ، پشتسرآمده
- اَلرَّخَاءِ : آسایش ، رفاه ، گشایش
این جمله کوتاه و پرمعنا از معارف الهی ، یادآور حقیقتی ژرف در زندگی انسان است : آسایش و آزمایش دو چهرهی جدانشدنی در سرنوشت آدمیاند .
هیچکس در این جهان به رفاه دائمی یا رنج همیشگی نمیرسد ؛ زیرا تقدیر الهی بر گردش احوال و امتحان دلهاست .
آنگاه که زندگی در فراخی و نعمت است ، باید دل بیدار داشت ؛ چرا که این گشایش ممکن است آغاز آزمونی تازه باشد — آزمایشی برای شُکر ، برای حفظ فروتنی ، برای شناختِ ناپایداری دنیا .
انسان خردمند ، در دوران رفاه مغرور نمیشود و در هنگام سختی نیز امید را از کف نمیدهد .
در جهان الهی ، بلا پشتِ سرِ آسایش میآید تا انسان به یاد آورد که هر نعمتی امانتی است و هر آسانی ، فرصتی برای بیداری درونی .
از همین روست که در سنتهای دینی سفارش شده در روزگار نعمت ، دعا و صدقه فراموش نشود ؛ زیرا سپاس و بخشش ، سپری است در برابر سختیهای آینده .
چنین نگاهی ، ما را به تعادلی آرام میرساند :
نه شادیِ رفاه ما را فریب دهد و نه اندوهِ رنج ما را بشکند .
در پسِ هر گشایشی ، آزمایشی نهفته است ، و پس از هر تنگی ، گشایشی است .
جهانی که در آن آسایش و بلا دو همراهِ همیشگیاند ، مجالی است برای رشد ، شکر و صبر .
در نتیجه :
این حدیث شریف یادآور میشود که آسایش و ابتلا همواره در زندگی انسانی پیوستهاند . آنگاه که انسان در رفاه و گشایش کامل بهسر میبرد ، باید هوشیار باشد ؛ چرا که فراوانی نعمتها ممکن است مقدمهی آزمونی باشد .
به همین دلیل ، خردمند کسی است که فریفتهی نعمت و آسایش نشود ، بلکه در زمان رفاه نیز حالت توجه و شُکر را در دل نگه دارد و با دعا و صدقه ، از پیشامدهای ناگوار مصون بماند .
